Ode aan het Dommeldal

blauwe breedscheenjuffer Jacko

Blog 14 van een Weerter natuurgids i.o.

Van letters naar spetters

Lange tijd reed ik eens per maand vanuit Limburg naar het Brabantse Bergeijk om er de gemeenteraadsvergaderingen te notuleren. Ik genoot altijd enorm van het ritje door dit stukje Brabant. Steevast doorkruiste ik het plaatsje Dommelen. Bekend van de Dommel en de Dommelsche Bierbrouwerij dat het Dommelsch Pilsener, een Nederlands pilsbier, brouwt. Een lichtblond bier met een alcoholpercentage van 5,0%. Hoog tijd voor een lekkere wandeling met manlief langs de spetterende Dommel in het Dommeldal.

Laaglandbeek Dommel

De Dommel is deels een beek en deels een kleine rivier. Dit water ontspringt in de moerassen en vennen van de Donderslagse Heide in België alwaar het grondwater opwelt en via kleine kreekjes en slootjes naar de lager gelegen Maastrichtse Heide stroomt. Pas hier is er sprake van een beek. De Dommel komt vervolgens bij Borkel en Schaft Nederland binnen om na Den Bosch uiteindelijk in de Maas uit te monden. Deze typische laaglandbeek is 120 km lang, waarvan 85 km door Noord-Brabant stroomt.

Loondermolenpad

Voor onze wandeling kiezen we voor het Loondermolenpad, een circa 6,5 km lange route door het Dommeldal bij Waalre en Riethoven. Startpunt is Camping De Volmolen te Riethoven, een woonkern behorend tot de gemeente Bergeijk. Met het zetten van de eerste stappen tussen de caravans door, maakt mijn hart gelijk al een sprongetje. Het roept onmiddellijk een vakantiegevoel bij me op, op deze eerste dag van onze zomervakantie die we dit jaar in eigen land doorbrengen.

Meanderende Dommel

Het is een heerlijke zomerse dag en aan de andere kant van de camping aangekomen, duiken we onmiddellijk een ruige natuurwereld in. We zijn ervaren pelgrims en wandelaars, stappen wekelijks door De Krang en hebben dan ook niet lang nodig om te beseffen dat we een nat gebied betreden. Natter dan De Krang, maar gezien de droogte van de afgelopen periode prima te belopen. Het pad voert regelmatig langs de kronkelige oevers van de Dommel. Als we enthousiast takjes in het bochtige water gooien, is duidelijk te zien dat het water in de buitenbocht sneller stroomt dan in de binnenbocht. De kracht van het water schuurt de buitenbocht steeds verder uit, terwijl in de binnenbocht zand aanslibt. De werking van de natuur…

Dansende libellen

Vanochtend sprak ik de hoop uit vandaag een weidebeekjuffer in het Dommeldal te spotten. In de gids van Natuurmonumenten staat dat de poelen als kraamkamer voor amfibieën en libellen fungeren en mijn verwachtingen zijn dus hooggespannen. En laten we nu – weliswaar met wat geduld – twee libellen op de gevoelige plaat mogen vastleggen: de weidebeekjuffer en blauwe breedscheenjuffer (foto bovenaan). Mijn dag kan niet meer stuk. Die van Jacko waarschijnlijk ook niet. Hij wringt zich bij het water in allerlei bochten om mooie foto’s te kunnen maken en weet het droog te houden 😊.

Andere bewoners

We passeren diverse knuppelpaden en kleine voetgangersbruggen. Het is niet druk op deze maandagmiddag en we verliezen ons in al het moois dat we zien. We wandelen door een broekbos waar voornamelijk elzen en wilgen wonen. Het kan niet anders of de vaak hoge waterstand bepaalt hier de begroeiing. Zo zien we ook veel reuzenbalsemien langs het water en in nat grasland. De bijnaam van deze reuzenplant is springbalsemien. Niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat als je de rijpe vruchten aanraakt, deze spontaan uiteen knallen waarbij de zaden je om de oren vliegen.

Natuur en cultuur

Op het verste punt van de wandeling stond eens een watermolen waarnaar deze route is vernoemd: de Loondermolen. Deze eeuwenoude watermolen in Waalre werd voornamelijk als korenmolen gebruikt, echter na zware beschadigingen tijdens de Tweede Wereldoorlog verder afgebroken. Nu treffen we er een particulier landgoed aan. We steken de Dommel over en lopen verder door afwisselend landschap. Over brede zandpaden, langs ruige akkers, door fraaie bomenlanen en bosschages om dan weer bij de camping uit te komen. De horeca is dicht vandaag, want maandag. Het Dommelsch biertje denken we er dus maar bij… Natuurlijk kijken we nog even bij de aan de overkant gelegen volmolen zelf. Een dubbele molen die deels in Waalre en deels in Riethoven staat en sedert 2000 voor de opwekking van elektriciteit wordt gebruikt. Al met al een plezierige wandeling met cultuurhistorische elementen in een prachtig stukje natuur.

In the spotlight

Voor de liefhebber een beperkte inventarisatie van wat we vanmiddag zoal op deze mooie plek in Brabant spotten: adelaarsvaren – basterdspirea – blauwe scheenbeekjuffer – boerenwormkruid – braam (veel!) – duizendblad – els – Gelderse roos – gewone engelwortel – grote kattenstaart – grote klaproos – grote wederik – harig wilgenroosje – kleine rode weekschild – koninginnekruid – late guldenroede – populieren – puntwederik – riet – rimpelroos – struikhei – vlier – weidebeekjuffer – wilde lijsterbes – wilg – zomereik…

Meer foto’s tref je onder mijn profiel op waarneming.nl aan. Het zelf gaan bekijken en ervaren is misschien ook een optie. Wat mij betreft in ieder geval een absolute aanrader.

Hartelijks,

Je mag dit bericht delen op:
Facebook
LinkedIn
Twitter
WhatsApp
Pinterest
Email
Over Irma de Bont

Over Irma de Bont

Irma werkt als zelfstandige onder de naam SveaVita.

VMBN-gecertificeerd mindfulnesstrainer en mindful natuurgids
co-creator van het bordspel “mind your step – beleef mindfulness”

Scroll naar top